ALTIN PORTAKAL
Ercan İmre

Geçtiğimiz hafta Altın Portakal Film Festivalinin 42.'si Antalya'da yapıldı. Aynı zamanda bu sene festival kapsamında 1. Avrasya film festivali de yapıldı. Festivalin geçmişi 1950 yıllara kadar gidiyor. Antik Aspendos tiyatrosunda tüm yaz boyunca düzenlenen ve şenlik havasında geçen tiyatrolar ve konserler altmışlı yılların başlarına kadar süre geldi. O zamana kadar festivale gönüllü olarak emek vermiş olan Doktor Avni Tolunay 1963 yılında belediye başkanı şeçilince, şenliği içine sinemayı da alarak genişletir ve "Antalya Altın Portakal Film Festivali"ne dönüşür. Festivalin simgesi olarak yörenin simgesi olan portakalı seçilir. Portakal sadece amblemin içine girmekle kalmaz, film festivalinin de ismi olur.

Festivalin yola çıktığı 63 yılında yüklendiği misyon "Türk film sektörünü maddi manevi desteklemek, Türk film yapımcısını nitelikli ve kaliteli yapıtlar üretmeye teşvik etmek, Türk Sineması'nın uluslararası platforma açılmasına sağlamak, olarak sayılabilir. Festival ilerleyen yıllarda sinema camiasında bulduğu heyecan ve kısa sürede gösterdiği performansla Türkiye'nin Oscar'ı unvanını alır.

Festivalin bünyesine zaman zaman değişik sanat dalarlıda ilave olunur. 1978 Yılında Plastik sanatlarla birlikte ,ulusal nitelikte bir de şarkı yarışması düzenlenir. 1985 yılına kadar Antalya Belediyesi himayesinde gerçekleşen Festival o yıl, dönemin Belediye Başkanı Yener Ulusoy tarafından kurulan Antalya Kültür Sanat Turizm Vakfı (AKSAV) tarafından organize edilmeye başlar. Bu sene 24 Eylül - 01 Ekim 2005 tarihleri arasında düzenlenen Film Festivali ve 1. Avrasya Uluslararası Film Festivali'nin bu yılki organizasyonu Antalya Kültür Sanat Vakfı (AKSAV) ve Türkiye Sinema ve Audiovisuel Kültür Vakfı (TÜRSAK Vakfı) birlikte gerçekleştirdi.

Bu sene ilk defa yapılan Avrasya Uluslararası Film Festivalinde en iyi film ödülünü "Şanghay Düşleri" adlı film, en iyi yönetmen dalında ise Rus yönetmen İlya Kırcanovski kazandı. Ulusal yarışma bölümünde ise en iyi film "Türev" en iyi erkek oyuncu Şener Şen en iyi kadın oyuncu Beste Bereket ve Vildan Atasever birlikte paylaştı, en iyi yönetmen ödülünü ise Kutluğ Ataman aldı. Ayrıca bu yıl ödül kazananlar için verilen heykel de yeniden özel olarak tasarlandı. "URART" tarafından tasarlanan Altın Portakal ödül heykeli ana tema olarak, Antalya'nın doğal ve tarihi güzellikleri ile Anadolu'nun kültürel birikiminden hareketle yeniden yaratıldı.

Ülkemizde kalıcı olup, uzun yıllar boyunca süren işlerin zorluğu göz önüne alınınca 42 yıl kesintisiz süren bir festivalin ne kadar övgüye değer olduğu da ortaya çıkıyor. Geçtiğimiz 42 yıl boyunca Altın Portakalı kazanan unutulmaz filmlerden bazıları şunlar; Gurbet Kuşları (Halit Refiğ)-64, Bozuk Düzen (Haldun Dormen)-66, Bir Çirkin Adam (Yılmaz Güney)-70, Düğün (Ö. Lütfi Akad)-74, Kara Çarşaflı Gelin (Süreyya Duru)-77, Maden (Yavuz Özkan)-78, Faize Hücum (Zeki Ökten)-83, Aahhh Belinda (Atıf Yılmaz)-86, Muhsin Bey (Yavuz Tuğrul)-87, Uçurtmayı Vurmasınlar (Tunç Başaran)-89, Mavi Sürgün (Erden Kıral)-93, Tabutta Rövaşata (Derviş Zaim)-96.

Flim festivaliyle ilgili son bir not ise her ne kadar festival kesintisiz yapıldı desek de 12 Eylül Askeri Darbesi sonucu tüm yurtta sıkıyönetim ilan edildi ve bu nedenle festival yapılamadı. 1978 yılında festival de Altın Portakal Şarkı yarışması düzenlendi, 1979 senesinde uluslar arası yapılaması planlanan yarışma ancak 1985 senesinde yapılabildi ama devamı gelmedi. 1978 yılında yapılan şarkı yarışmasına katılan bazı şarkı ve şarkıcılar söyle; Kimin Bu Dünya (Yavuzer Çetinkaya), Böyle Bir Aşk (Erol Durak), İşler ve Günler( Cengiz Yalaz), Senin Adın Yalnızlık (Bisan Yorulmaz).

Yarışmanın birinciliğini müziklerini Nejat Yavaşoğulları yaptığı, sözlerini yazıp aynı zamanda seslendiren Yavuzer Çetinkaya kazandı. Yarışmaya katılan sanatçılardan oluşan plak, geliri Antalya sanat şenliğine kalmak üzere Yankı Plak tarafından 78 yılında basıldı.