Atatürk'ün Amerika Hakkında Yaptığı Az Bilinen Bir Konuşması
Ercan İmre

Özellikle 50'li yıllarda Demokrat parti iktidarıyla beraber Türk Amerikan ilişkileri kimi zaman fırtınalı, kimi zaman sakin dönemlerden geçerek bu günlere geldi. Ama 30'larda Atatürk'ün Amerika'yla ilgili bu konuşmasını eminim çok az kişi biliyor.

Plağın hikayesi

Atatürk, Amerikan heyetinin bulunduğu toplantıda bir konuşma yapar. Bu konuşma o zamanın teknolojisine göre bantlara kaydedilir. Bantlar kaç kopya yapıldı bilmiyoruz; bize de bir bıraktılar mı bunu da bilmiyoruz. Fakat bildiğimiz, Amerika heyeti ülkesine giderken konuşma bantlarını da yanında götürdüğü.

50'lerin sonu 60'ların başlarında plak sanayinin gelişmeye başladığı yıllarda Amerikalılar ellerindeki tüm bant kayıtlarını hem korumak hem de günün teknolojisine uyarlamak için plaklara aktarıyorlardı. Atatürk'ün yaptığı bu konuşma tek yüzlü bir plak olarak basılmış ve arşiv plağı olarak kalmış, yani satışa çıkmamış. Plakta ayrıca Amerika ordu bandosunun çaldığı değişik bir Türk milli marşı yorumu, Atatürk'ün konuşması ve Amerika milli marşı bulunmaktadır.

Atatürk'ün konuşması:

"Muhterem Amerikalılar,

Türk milletiyle Amerikan milletleri ve karşılıklı olduğuna emin bulunduğum muhabbet ve samimiyetin tabii menşei hakkında birkaç söz söylemek isterim.

Türk milleti zaten demokrattır. Eğer bu hakikat şimdiye kadar medeni beşeriyet tarafından tamamıyla anlaşılmamış bulunuyorsa, bunun sebeplerini muhterem sefirimiz Osmanlı İmparatorluğu'nun son devirlerini işaret ederek çok güzel ifade ettiler. Diğer taraftan Amerikan Milletinin kendini hissettiği dakikada istinad ettiği (....) demokrasidir

Amerikalılar bu mevhibe ile mümtaz bir millet olarak beşeriyet dünyasında arzı mevcudiyet eyledi. Büyük bir millet birliği kurdu. İşte bu noktadandır ki Türk milleti Amerika milleti hakkında derin ve kuvvetli bir muhabbet hisseder. Ümit ederim ki bu müşahede iki millet arasındaki mevcut olan muhabbeti kökleştirecektir. Yalnız bu kadarla kalmayacak, belki tüm beşeriyeti birbirini sevmeye ve bu müşterek sevgiye mani olan mazi hurafelerini silmeye, dünyayı sulh ve huzur altına sokmaya medar olacaktır.

Muhterem Amerikalılar,

Temsil etmekle mubayi olduğum Türk milletinin, Yeni Türkiye Cumhuriyeti'nin insani gayesi işte bundan ibarettir. Bu yüksek gayede zaten çok yükselmiş bulunan Amerika milletinin, Türk milleti ile beraber olduğundan şüphem yoktur."

Plak için son bir not:
Elimizdeki plağın kondisyonu çok iyi, fakat bantlardan kayıt yapıldığı için mevcut bandın saklanma koşullarına göre bantta bazı bozulmalar olmuş ve bu bozulmalar olduğu gibi plak kaydına geçmiş. Bundan dolayı Atatürk'ün konuşmasında bazı net anlaşılmayan sözcükler ve atlanan iki bölüm var.
Plak etiketi: Recorded Publications Company Camden New Jersey X-592671