Doktor Barnard Gel Kalbimi Çabuk Tak!
Ercan İmre

Geçtiğimiz aylarda arka arkaya meydana gelen iki üzücü olay organ bağışlarını Türkiye'nin gündemine tekrar soktu. İlk olay 4 Kasım günü yaşandı. Kapkaççılar trenle Adapazarı'ndan İstanbul'a gitmekte olan 18 yaşındaki üniversite öğrencisi Ahmet Hakan Canıdemir'in cep telefonunu aldılar, ardından da Kızıltoprak İstasyonu'nda trenden attılar. Beyninde ödem oluşan Hakan Canıdemir'in daha sonraki günlerde beyin ölümüde gerçekleşince, ailesi Hakan'ın tüm organlarını bağışladı. Bu olaya kadar, Türkiye'de organ ve doku nakli bekleyen 11 bin 84 hasta vardı. Buna karşılık 2004 yılının ilk 10 ayında sadece 318 organ bağışı yapılmıştı. Bunların da tamamı kadavra bağışıydı. Ancak kaderin garip bir cilvesi sonucu Ahmet Hakan Canıdemir, Organ Nakli Haftası'nın ilk günü olan 3 Kasım'da kapkaççıların kurbanı oldu. Organlarını bağışlayan ailesi, oğullarını kaybetti ama 5 kişiye de hayat verdi. Nakiller sırasında 52 yaşındaki Evniye Demir, kendisinden daha genç ve daha çok ihtiyacı olduğu gerekçesiyle böbrek nakli sırasını 24 yaşındaki Sinem Çetto'ya vererek, herkese "insanlık dersi" verdi. İkinci üzücü olay genç tiyatrocu Eren Uluergüven'in yaşadığı talihsiz kazaydı. 29 Kasım günü öğrencisi olduğu Pera Güzel Sanatlar'da, "Dobrija'da Düğün" isimli oyununun provalarında bir ara sahnenin arakasına geçen Eren'in üzerine dökümden yapılan dekor devrildi. 7 Aralık günü beyin ölümü gerçekleşen Eren, Çapa'da organ bekleyen tam 768 hastaya umut oldu.

Bu yaşadığımız iki üzücü olay olayın vahametini gözler önüne sermeye yetti. İnsanlarımızın hayatına kurtarmak için hem toplumun hemde devletin alması gereken hayli mesafe var.

İlk Kalp Nakli

Bu iki olay aynı zamanda çok önemli bir olayın yıl dönümüne denk geldi. 3 Aralık 1967'de Güney Afrikalı bir doktor olan Christian Barnard ilk kalp naklini gerçekleştirdi. Bir trafik kazasında hayatını kaybeden 25 yaşındaki Denis Anne Darvail'in kalbini 54 yaşındaki Louis Washkansky'ye taktı. Ameliyat 4 saat 45 dakika sürdü. 21 Aralık 1967 günü ameliyattan sadece on sekiz gün sonra hasta vefat etti. Ama bu olay tıp tarihinde, organ ve kalp nakilleri konusunda yeni bir çağın başlamasına yol açtı.

Bu olay Türkiye'de çok yakından takip edildi. İlk kalp nakli ülkemizde Siyami Ersek ve Kemal Beyazıt tarafından bir yıl sonra uygulanmıştır. Fakat o zamanlar dünyada bağışıklık sisteminin organ nakli üzerine etkileri tam anlamıyla henüz bilinmediğinden bu nakiller başarıya ulaşamamış ve hastalar kaybedilmişlerdir. Türkiye'ye gerek konferanslar gerekse tatil için defalarca gelen Barnard, ülkemizde çok iyi tanınıp çok seviliyordu. Bugün hala Türk insanının büyük çoğunluğu şaşırtıcı biçimde ilk kalp nakli yapan doktoru hemen söyleyebilir. Bu ilk kalp nakli ülkemizde o kadar büyük yankı buldu ki müzik ve plak piyasası daha 1968 yılında olaya büyük ilgi gösterdi.

Elimizdeki plaklardan ilkinin söz ve müziği Yılmaz Kayral'a (Urfalı Babi) ait. Ünlü hiciv ustası daha o günlerde yakında dalak ve böbreklerin eczanelerde satılacağını söyleyerek adeta bu günleri tarif etmiş (Girgin Plak:Ng70 Doktor).

İkinci plağımızın da sözleri Öztürk Serengil'e müzik aranje Turgut Dalar'a ait; tipik bir Öztürk Serengil plağı (Odeon:6172).

Doktor Bernard
(Yılmaz Kayral)

(Siren sesleri)
-Aman Doktor Bernard! Çabuk kalbimi değiştirin
-Azrail peşinde,yalvarırım çabuk olun
-Yok yapmak telaş var ben size takmak kalp
-Siz girmek var şimdi ameliyathane
Doktor Bernard Doktor Bernard
Gel kalbimi çabuk tak
Aman yetiş Doktor Bernard Azrail canımı alacak...

Doktor Barnard
(Öztürk Serengil)

(hızlı kalp çarpması sesleri)
Kalbimizde teklemeye başladı
Doktor Barnard aletleri haşladı
Bir neşterde bizim yürek toz oldu
Aynı yere bir bayanınki kondu
Harika bravo Barnard
Benim kalbim saat gibi çalıştı hahaha.
Böbrek dalak bu dümene alıştı