Derbinin Mutedil Plağı
Ercan İmre

Dünyanın en zorlu derbileri arasında sayılan Fenerbahçe ile Galatasaray bu Pazar 350. randevuya çıkıyorlar. Derbi maç, yani aynı kentin iki takımı arasında oynanan maç.

Buenos Aires derbisi; Boca Juniors - River plate, Glasgow derbisi; Glasgow Rangers-Celcit, Roma derbisi; Roma-Lazio ve İstanbul derbisi Fenerbahçe-Galatasaray dünyanın en zorlu beş derbisinden biri kabul ediliyor. İlk maç bugün maçın oynanacağı Papazın Çayırı olarak adlandırılan yerde 17 Ocak 1909 tarihinde yapıldı. Bu maçı Galatasaray 2-0 kazandı. Bugüne kadar oynana 349 maçta Fenerbahçe'nin 128 galibiyet, 486 golüne karşılık, Galatasaray'ın 113 galibiyet, 452 golü bulunuyor. 108 karşılaşma ise beraberlikle sonuçlanmış.

Bugün gerek Fenerbahçe'nin gerekse Galatasaray'ın tüm tarihleri didik didik edilmiş durumda. Artık tarihe mal olmuş her iki kulübümüzünde hakkında yazılmadık kitap, dizi, anı, istatiksel bilgi dahil hiçbir şey kalmadı. Tarihleri 100 yılı bulan bu iki kulübümüz için yazılmayan ne kaldı. Ama tarihe tanıklık eden öyle bir plak var ki, ya bu güne kadar gözlerden kaçtı yada değeri anlaşılamadı. Elimizdeki plağın tarihi kesin olarak belli değilse bile bazı verilerden yola çıkarak 1930 yılların başı diyebiliriz.

Öncelikle plak kapağından başlayalım. Türkiye'de plak serüveninin başladığı 1900'lü yıllardan plastik esaslı plakların çıkmaya başladığı 1960'ların başlarına kadar, plak kapakları çoğunlukla firma kaplarıyla piyasaya verildi. Çok nadir olarak önemli bir sanatçı dışında (örnek olarak Zeki Müren) özel kapak yapılmadı. Plağımız için özel kapak yapıldığı gibi o güne kadar hiç örneği görülmeyen bir şey daha var "Ömer Nuri" imzasıyla özel tasarlanmış bir kapak. Bu o zaman için hem önemli bir maliyet hem de oldukça radikal bir çalışma diyebiliriz. Plağın arka kapağında Fenerbahçe stadının tahta tribünlü haliyle gördüğümüz maç fotoğrafları ve iki takımın futbolcularının resimleri bulunuyor. Fenerbahçe stadının 5-6 Haziran 1932 tarihinde bir yangın sonucunda tesisleriyle birlikte yandığını biliyoruz. Böylelikle plağımızı 1920'lerin sonu 1930'ların başı diye düşünebiliriz. İlk maçın 1909'da oynandığını ve ezeli rekabet başlayalı yalızca yirmi sene olmasına rağmen, işlerin daha o yıllarda bile nasıl böyle kızıştığına hayret etmemek elde değil.

Dengeli Maç Plağı

Tarih boyunca futbolla ilgili plaklara baktığımızda böyle bir plağın ikincisine rastlamak mümkün değil. Günümüze kadar yapılan futbol plakları tamamen bir takım için yapılan plaklardı. Hakkında plak yapılan futbol takımıyla ilgili ya bir özel şarkı veya o takım için tarihe mal olmuş önemli bir maç anlatılır. Buradaki plakta ise tamamen bir denge gözetilmiş. Plağımızın A yüzünde Fenerbahçe bir gol atarken B yüzünde ise Galatasaray bir gol atarak denge sağlanıyor, iki tarafta memnun edilerek kimseyi kırmadan daha o yıllarda ticari olarak iyi bir satış hedeflenmiş oluyor. Plağımız tezahüratlarla başlıyor:

Galatasaraylılar; Ra ra ra... Re re re... Galatasaray, Galatasaray Cim.. bom.. bom ! !

Fenerliler; Ya, ya, ya... Şa, şa, şa... Fenerbahçe, Çok yaşa ! !

Plağımızda fonda keman ve piyanoyla bir tango müziği anlatıcıya eşlik ediyor. İki takım arasındaki maç tamamen kurmaca olarak yapılmış. İki takım şerefine üç defa yaşaa, yaşaa, yaşaa diyerek maç başlıyor..

"Aslan Nihat, haydi ayağa topu ortala... haydi haydi Zeki pas ver... Yahu kaleye vur.... Gooll.. Hayır bu gol değil yahu... Nasıl olur başka gol... Efendiler susalım rica edelim susalım.... Goller geliyor hazırlan Fener.....Haydi Galatasaray... "

(Columbia Plakları:18553)

Böyle devam edip gidiyor.Plağımızda dikkat çekici olanlardan biride atılan bir gole itiraz var ama çok kibarca efendimli rica ederimli bir itiraz.....

Maçla ilgili son bir notta maçın biletleriyle ilgili. Bu gün oynanacak maçın biletleri Çarşamba günü satışa çıktı ve üç saat içinde tükendi. Bizim tavsiyemiz bu maça gidecekler bu maçın biletlerini saklasınlar.15.06.1923 tarihinde özel bir kupa için karşılaşan ve yarıda kalıp tamamlanamayan maçın bileti bundan bir sene önce bir açık artırmada tam 2,5 Milyar liraya satıldı. Kim bilir bu gün saklanacak bir bilet yıllar sonra torunların işlerine yarayabilir.