Fındık Toplarım Fındık
Ercan İmre

Yine yeşillendi fındık dalları; yine bir fındık mevsimi de geldi çattı. Fındığın tarihçesi milattan önceki yıllara kadar gider. Fındık antik çağdan beri bilinen bir meyvedir, hem yiyecek, hem de ilaç olarak kullanılmıştır. Anavatanı Anadolu'dur. Ülkemizde fındık tarımı Karadeniz kıyılarında, Akçakoca'dan Hopa'ya kadar olan bir çografyada yapılmaktadır. Özellikle Ordu, Giresun ve Trabzon illeri üretimin yarısından fazlasını yapmaktadır. Son yıllarda iklim koşullarının olumsuz etkilediği fındık rekoltesinin bu yıl biraz toparlanarak yaklaşık 450 bin ton olarak gerçekleşmesi beklenmektedir.

Türkiye'den ilk defa 1773'de Rusya'ya, 1792'de Romanya'ya, 1851'de İngiltere'ye, 1871'de Belçika'ya fındık gönderilmiştir. Bugün ise Avrupa'nın fındık ihracatının %70 ile tek başına Türkiye karşılamaktadır.

Yüzyıllar boyunca insanımızın fındıkla sürdürdüğü bu birliktelik,edebiyattan, şiire oradan şarkılara türkülere ve oradan da kendi yarattığı dile kadar bambaşka bir kültürüde beraberinde yaratmıştır. Artık çayla, beraber fındık Karadeniz insanın yaşantısının ayrılmaz bir parçasıdır. Giresun ve yöresinde günümüzde fındıkla ilgili kullanılan bazı kelimeler şöyle: Çeç etmek: Fındığı kabuğundan çıkarmak, Çeç: Kabuğu çıkarılmış fındık, Dozillik: Fındıktan yapılan oyuncak, Goruk: İçi boş fındık, Gıdık: Fındık toplamak için küçük sepet, Kavsul: Fındık kabuğu, Kanziya: Fındık fabrikası Soguleş: İç boş fındık.

Fındığın bir çok hastalığa iyi geldiği ve tedavi edici özellikleri biliniyor. Bir kaç örnek verecek olursak; fındık dövülüp bal ile yenirse müzmin öksürüğe karşı iyi gelir, Kavrulmuş fındık biraz karabiber ile yenirse nezleyi geçirir. Meşhur Lokman Hekim ise bize şu tavsiyelerde bulunuyor: "Günde bir avuç fındık yiyene dert olmaz, fındık yaprağından bir miktar suda kaynatılıp içilirse kanı temizler, fındık ağacının yakılmasıyla elde edilen hafif ve güzel kömür toz haline getirilip, kahve kaşığı ile alınırsa bağırsaktaki gazları giderir, ishale karşı güzel bir ilaçtır."

Amerika'da yaşayan ünlü kalp cerrahı Mehmet Öz'ün, 'kalbinizi korumak için günde bir avuç fındık yiyin sözleri, iç piyasa fındık satışların da adete bir patlama yaptı Fiskobirlik depolarındaki fındık hızla tükenirken, 45 bin tonluk tüketim artışı gerçekleşti. İstanbul'da taze meyvenin tüketildiği yaz aylarında bile fındık satışları yükseldi. Mehmet Öz'ün sözleri fındık satışını artırmak için bir dönem "Fındık Tanıtın Grubu" tarafından gerçekleştirilen 'aganigi' sloganlı kampanyadan daha büyük etki yarattı. 2003 yılında 50 bin ton olan iç piyasa satışları, 2004-2005 sezonunda 70 bin tona yükseldi bu tüketimin bu yıl daha da artması bekleniyor.

Her şeyin festivali olur da ülkemiz için bu kadar önemli bir ürün olan fındığın olmaz mı? Hem de bir değil birden fazla olur. Temmuz ayları boyunca arka arkaya Alaplı, Bolu Akçakoca, Sakarya Karasu, Ordu ve Değirmendere'de fındık festivalleri yapıyor ve fındık güzelleri seçiyoruz. Eylül ayının başında Tirebolu fındık festivaliyle sezonu kapatıyoruz.Fındık başkenti Giresun'da ise şaşırtıcı biçimde bir festival yok.

Fındık Toplarım Fındık
Fındık toplarım fındık, dallarını kırmadan
Gel Fatsa'dan kaçalım bizi kimse duymadan
Gel Fatsa'dan kaçalım bizi baban duymadan
Şu Fatsa'nın dağları soğuk olur suları
Çok hoşuma gidiyor fındık toplayan kızları
Şu Fatsa'nın dağları soğuk olur suları
Çok hoşuma gidiyor fındık ayıklayan kızları
Fındık dalda tekleme, kız saçını ekleme
Fındık dalda tekleme, yar saçını ekleme
Gidiyorum Fatsa'dan gelir diye bekleme
Gidiyorum Ordu'dan gelir diye bekleme
Şu Ordunun dağları, soğuk olur suları
Çok hoşuma gidiyor, pantolonlu kızları
İndi denize kızlar, saçları kulaç kulaç
Seni kimse görmeden, çabuk bahçeye dolaş
Şu Ünye'nin dağları soğuk olur suları
Çok hoşuma gidiyor pantolonlu kızları
Şu Fatsa'nın dağları soğuk olur suları
Çok hoşuma gidiyor mini etekli kızları

Çalan ve okuyan: Hüseyin Tutkan (İz Plak 1021)