"BENİM BİR DÜŞÜM VAR" (I HAVE A DREAM)
Ercan İmre

Kırkiki yıl önce bugün 28 Ağustos 1963'de insan hakları savunucusu ve sivil haklar önderi Martin Luther King, "Benim Bir Düşüm Var" (I Have Dream) diye başlayan o müthiş konuşmasını yapmıştı.

Martin Luther 1929 yılında Atlanda, Georgia'da doğdu, Boston üniversitesinde İlahiyat doktorası yaptı ve rahip olarak çalışmaya başladı. Martin Luther adını Amerikan kamuoyuna ilk defa otobüs boykotu adıyla anılan eylem dolayısıyla duyurdu. Amerika'da otobüste zenciler için oturacak yerler ayrıydı ve arka kapıdan otobüse binmek zorundaydılar. 1955 yılında beyazlar tarafından aşağılanan ve hakarete uğrayan zenci bir kadın için önderliğini Martin Luther yaptığı ve tüm zencilerin katılarak kitlesel bir eyleme dönüşen otobüsü boykot eylemi yapıldı. Otobüs eylemi bir yılı aşkın bir süre tam 381 gün sürdü, Martin Luther henüz 26 yaşındaydı. Bütün bu eylemler sonucunda Amerikan yüksek mahkemesi kamuya ait taşıt araçlarında ırk ayırımcılığına son verdi. 1957 yılında Güneyli Hıristiyan liderler konferansı'nı kurdu.

Kitleleri örgütleme, önderlik etme ve konuşma yeteneği üst düzeyde bir kişiydi, kendini tamamıyla Amerika'da ve diğer ülkelerde yaşayan renkli insanların mücadelesine adadı. Martin Luther, siyahların seçme seçilme hakları, ırk ayrımını kaldırılması, daha iyi bir eğitim ve yerleşim için güneyde pek çok toplantı ve gösteri düzenledi. Bütün insanlara yasalar önünde eşit davranılma haklarının olduğunu söylemiş, birçok insanı bu haklara inandırmıştır. Bütün bu çabaları ve mücadeleleri 1964 yılında Amerikan Kongresi'nce kabul edilen bir yasayla sonuçlanmış, ırk ayrımına bu kanunla en azından yasal olarak son verilmiştir.

Martin Luther ırk ayrımına son vermek amacıyla yaptığı çalışmalar sebebiyle, 1964 yılında Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldü ve Nobel Barış Ödülü'nü alan en genç insan olma unvanını kazanmıştır. Bütün bu mücadelenin doruk noktası 1963 Washington yürüyüşü oldu. Washington'da Lincoln heykelinin bulunduğu meydana, Amerikanın dört bir yanından çoğunluğunu siyahların oluşturduğu 250 bin kişi toplanmıştı. Bu toplantı tarihe tüm zamanların en büyük sivil hareketlerinden bir olarak geçmiştir. Martin Luther konuşmada siyahlar için özgürlük, her konuda eşitlik ve iş taleplerini "Benim bir düşüm var" (I have a Dream) cümleciğini nakarat olarak kullanarak dile getirdi. Martin Luther'in gücü hayallerinin gerçekleşeceğine olan derin ve kuvvetli inancından geliyordu. "I have a dream" sözü kendisinden sonra gelen pek çok politikacıya da ilham verdi. Fakat hiçbiri bu sözü onun gibi güçlü bir inançla dile getiremedi.

Artık günümüzde çok iyi biliyoruz ki "bir hayalim var" demekle, gerçekten bir 'hayale sahip olmak' aynı şey değildir. Martin Luther daha sonraları Vietnam savaşına karşı çıkarak ne kadar güçlü bir savaş karşıtı olduğunu da bize gösterdi. O günlerde söylediği şu sözler tün dünya insanlığı için bir ibret vesikasıdır: "Kuşlar gibi uçmasını, balıklar gibi yüzmesini öğrendik.Ancak bu arada çok basit bir sanatı unuttuk: Kardeş gibi yaşamasını!"

3 Ocak 1968'de Memphis Tennessee'de konuşma yaparken James Earl Ray tarafından vurularak öldürülmüştür. Daha sonradan bu kişinin CIA yakın bağlantıları olan çetenin bir üyesi olduğu ortaya çıktı.

Bu haftaki plağımızda Martin Luther'in bu ünlü konuşmasının da bulunduğu çeşitli konuşmalarından bir derleme yapılmış. Martin Luther King ünlü konuşmasının son bölümünün çevrisi de şu şekilde:

... "Ve o zaman, New Hampshire'ın yüksek tepelerinde özgürlük çınlasın dört bir yanda, özgürlük New York'un yüksek tepelerinde çınlasın, Pennsylvania'nın Alleghenies tepeliklerinden, dağlarından özgürlük çınlasın, Colorado'nun Kayalık dağlarındaki karlı tepelerinde çınlasın, Kaliforniya'nın inişli çıkışlı tepelerinde, yaylalarında çınlasın, ama sadece oralarda çınlamasın, Georgia'nın Taş Dağı'nda da çınlasın, Tennessee'nin Gözcü dağında da çınlasın, her dağda ve her tepede, Mississippie'nin her dağında, yamacında, karınca yuvasında bırakın özgürlük sedası çınlasın...

"... Ve bu olduğu zaman, dört bir yanımızda her dağda ve bayırda çınladığı zaman özgürlük, bunu sağladığımız zaman, her köyde her kasabada, her eyalette, her şehirde çınladığı zaman, işte o zaman Tanrı'nın bütün çocukları: siyahlar, beyazlar, yahudiler, yahudi olmayanlar, protestanlar ve katolikler, işte o zaman hepsi elele tutuşacaklar ve siyahların çok eski bir ilâhisinin şu sözlerini söyleyecekler: "Sonunda özgürüz ... Tanrıya şükürler olsun, sonunda özgürüz!"...