KIBRIS'A BARIŞ TÜRKÜSÜ
Ercan İmre

Bundan tam otuz bir yıl önce 20 Temmuz 1974 günü Kıbrıs Barış Harekatı başlamıştı.
1960 yılların ortalarında Yunanistan'da iktidarı ele geçiren Albaylar Cuntası ne pahasına olursa olsun adayı Yunanistan'a bağlamak istiyordu. Buna karşın Kıbrıs Rum lideri Makarios, cuntaya karşı çıkarak adada tek başına egemenlik kurmak amacındaydı. Yunanistan adanın Yunanistan'a ilhakı konusunda engel olarak gördüğü Makarios'a karşı 15 Temmuz 1974 günü bir darbe düzenledi. Eski EOKA tedhişçilerinden biri olan Nikos Sampson, Rum Milli Muhafız Teşkilatı ile birlikte Makarios'u devirerek Kıbrıs Elen Cumhuriyetini ilan etti. Bu sırada Afyon'da bir gezide olan zamanın başbakanı Bülent Ecevit gezisini yarıda kesip hemen Ankara'ya döndü.

Türkiye Sampson darbesini Kıbrıs'ta anayasal düzenin yıkılarak gayri meşru bir düzenin kurulması olarak kabul etti. Bu darbe aynı zamanda adada yaşayan Türkler için büyük bir tehlike arzediyordu. Ecevit vakit kaybetmeden bir diplomasi trafiği başlattı ve 17 Temmuz'da Londra'ya gitti. Amerika arabulucu olarak Joseph Sisco'yu adaya gönderdi. Ancak bütün bu diplomatik görüşmeler ve büyük devletlerin Yunanistan'a baskıları bir sonuç vermedi. Türk hükümeti Kıbrıs'a müdahale kararı aldı ve 20 Temmuz günü harekat başladı. Harekatın başladığı sabah Başbakan Ecevit gazetecilere tarihe geçen su açıklamayı yaptı: "Biz aslında savaş için değil, barış için ve yalnız Türlere değil, Rumlara da barış götürmek için adaya gidiyoruz. Bu karara bütün diplomatik yolları denedikten sonra mecbur kalarak vardık."

Harekat planı Girne'den çıkartan yapan kuvvetlerle Lefkoşe yakınlarındaki Gönyeli'ye havadan inen birliklerin birleşmesinden oluşuyordu. BM Güvenlik Konseyi acil olarak toplanarak taraflara ateşkes çağrısı yaparak duruma müdahale etti. Kıbrıs Barış Harekatı 22 Temmuz günü ilan edilen ateşkesle sona erdi. Taraflar 25 Temmuzda Cenevre'de bir araya geldi. Cenevre'deki tarihi görüşmelerde Türkiye'yi Dışişleri Bakanı Turan Güneş temsil etti. Olumlu bir takım kararlarla görüşmeler 30 Temmuzda sona erdi. İkinci tur görüşmeler 8 Ağustosta başladı. Bu toplantılara Denktaş ve Klerides de katıldı. Yunan tarafı Türk tarafının Federasyon esasına dayalı önerileri geri çevirdi ve toplantılar 14 Ağustos'ta kesildi. Aynı gün ikinci Kıbrıs Harekatı başladı.

Kıbrıs olayları Türk plakçılık tarihinde çok önemli bir yer tutar. Bu gün yaptığımız araştırmalar sonucunda Kıbrıs hakkında yapılmış iki yüze yakın plak olduğunu görüyoruz. Ama bu plakların büyük bir çoğunluğu ağır hakaretler içermekte. Bu haftaki Kıbrıs'la ilgili plağımız tüm bu saydığımız plaklar içinde en nadir ve bir o kadar da ilginç olanı. Birincisi plağımızın kabını dikkatli incelersek yalnızca 1. harekat sonucunda Kıbrıs'ta aldığımız topraklar kırmızıyla boyanmış. Birinci harekatın 22 Temmuzda bittiğini ikincisininde 14 Ağustos'ta başladığını düşünürsek bu plak sözleriyle bestesiyle kapak tasarımıyla yapılarak bir aydan kısa sürede piyasaya verilmiş bu aynı zamanda bir dünya rekoru. İkinci olarak plağımızın içeriğiyle ilgili, diğer verdiğimiz örneklerin aksine konu olarak barış ele alması, bu Kıbrıs konulu plaklarda pek gördüğümüz bir şey değil.

Kıbrıs Barış Türküsü

Ne bu döğüş ne bu kavga,
Çağdaş barış dünyasında
Bitsin sonu gelmez dava
Çağdaş barış dünyasında
Ne demek bu dökülen kan
Sendeki de ondaki de kan
Hepimizde aynı insan
Boş kavgayı terk edelim
İlim yolunu güdelim
Aya beraber gidelim
Çağdaş barış dünyasında
Kaldıralım sizi bizi
Anlayalım dilimizi
Sevelim birbirimizi
Çağdaş barış dünyasında
İnsanı ayırmak bölmek
Bile bile ayrı kalmak
Ayrılık bir nevi ölmek
Çağdaş barış dünyasında
Reyhani her dilden bilsin
İnsan ise halden bilsin
Sazım her makamı çalsın
Çağdaş barış dünyasında
(Aşık Yaşar Reyhani Edifon Plak-1552)