Rize Çaylıklarında Oy Dolaşalım Biz Bize
Ercan İmre

Şöyle ince belli bardaklarda tavşan kanı bir bardak çayı kim sevmez. Günümüzde nerdeyse yirmidört saatimizi çay içerek geçiriyoruz. Sabah gözümüzü açınca doğru ocağın üstüne çaydanlığı koyduğumuz çay; sabah iki elimiz kanda iki üç bardak mutlaka, öğleye doğru, yemek üstüne, ikindi çayı, akşam çayı, akşam yemekten sonra televizyon karşısında içiyoruz. Misafirliğe gittiğimizde mutlaka, iş yerine misafirimiz geldiğinde kaçınılmaz olarak içtiğimiz çay. Bir de yaşadığımız şu güzel İstanbul da gittiğimizde adı çayla beraber anılan öyle güzel yerler var ki. Emirgan da çınar altında, pembe erguvanları seyrederken Boğaz da, Çamlıca tepesinde, Salacakta İstanbul'a karşı, Beyazıt çınar altında, Eyüp Piyer loti'de Haliç'i seyrederken...

2004 yılında Türkiye'de kişi başına düşen çay tüketimi 2.700 gr olarak gerçekleşti. Bu rakamlar bize dünyada en fazla çay tüketilen beşinci ülke olduğumuzu gösteriyor.
Türkiye'de çay yetiştirmesi için ilk çalışmalar 1888 yıllarında Japonya'dan getirilen tohumlarla Bursa'da yapıldı. Ancak iklim koşullarının uygun olmaması yüzünden başarılı olamadı. 1917 yılında Halkalı Ziraat Mektebi-i Alisi müderrislerinden Ali Rıza Erten tarafından Doğu Karadeniz Bölgesi ve Kafkasya'ya yapılan gezi ve çalışmalarda, Batum ve çevresinde çayın yetiştirilebileceğini gösterdi. Bu çalışmalar sonucunda Rize ve Artvin ve çevre illerinde de çay tarımına başlanmıştır. Bütün bu çalışmalar yıllar sonra 1938 de 138 kg. yaş çay olarak meyvesini verebildi ve arkasından çıkan kanunlarla Türk çaycılığı gelişerek tüm dünyada adından söz ettirmeyi başardı.

Şenlikler Kenti

Türkiye de Çayın başkenti olarak kabul ettiğimiz Rize'de her Haziran ayının ilk haftası
"Rize Çay ve Turizm Festivali" olarak kutlanıyor. Rize'de sadece Çay festivali yapılmıyor. Rize'de tüm yaz ayları boyunca üç ay içinde toplam on beş festival ve şenlik yapılıyor. Bu belkide bu bir dünya rekoru. Bu şenliklerden bazıları şunlar: "Çamlıhemşin, Ayder, Kültür ve Turizm Şenlikleri", "Rize Dağcılık ve Turizm Şenliği", "İyidere Deniz Şenlikleri", "Kaçkar-Altıparmak Yayla Şenliği", "Çağrankaya Yayla Festivali", "Çayeli Kültür ve Sanat Festivali", "Ardeşen Atmaca 53 Festivali", "Hemşin Festivali", "Fındık Festivali", "Kuspa ve Palovit Yayla Şenlikleri"...

Bu festivallerin içinde en dikkat çekici olanları Yayla şenlikleri. Son yıllarda ülkemiz turizm açısından çok önemli olan yayla turizm, açısından en zengin bölge Rize.
Atmaca ise bölge için çok önemli. Bölgede yaşayan bir çok insan için doğayla baş başa olup vakit geçirdikleri bir spor ve hobi unsuru olmuş durumda.

Her şeyin ve konunun plağı oldur da Çay ve Rize'yle ilgili plak olmaz mı?
(Okuyan, Söz ve Müzik: İsmet Avcı Ödemiş Plak:H.Ö-247)

Şirindir Rize Çayı
Ha bu Rize'nin çayı neşe getirir bize
Ha bu Rize'nin çayı oy neşe getirir bize
Mayıs ayı gelince oy şirin kokayı Rize
Rize çaylıklarını toplar ise kadınlar
Bağ ve bahçelerinde olur cilveli kızlar
Rize'nin doyulur mu Çayeli kazasına
İlk sevdalıklar başlar oy yeşil çaylıklarında
Pazarın karşısızda gezerim çarşısında
Sevdalığa başladım oy yeşil çay bahçesinde
Pazar, Ardeşen, Rize gel çıkalım kız bize
Rize çaylıklarında oy dolaşalım biz bize
Oynayalım ay kız ha bu çay bahçesinde
Bizim sevdalığımız değer dünya malına...