VEREMİN DÖNÜŞÜ
Ercan İmre

Geçtiğimiz 3-9 Ocak haftası, Verem Haftasıydı. Verem, geçen onca yıla karşı ülkemizde ve dünyada hâlâ büyük bir sağlık sorunu olmaya devam ediyor. Hastalık halk arasında fakir hastalı olarak biliniyor. Ancak verem soysa ekonomik bakımdan geri kalmış ülkelerde ağırlıklı olarak görülse de, son yıllarda gelişmiş ülkelerde de artış olması, bu ülkeleri de konuya yeniden önem vermeye ve ciddi tedbirler almaya itiyor. Nedenleri belli, tedavisi mümkün, korunulabilir bir hastalık olmasına karşın verem hâlâ dünyada insanları en çok öldüren ilk on hastalık arasında. Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) araştırmalarına göre dünyada her yıl sekiz milyon kişi vereme yakalanmakta, üç milyona yakın insan bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Teyfik Özlü'nün verdiği bilgilere göre" Aşağı yukarı her 10 saniyede bir kişi dünyada veremden ölüyor, İnsanlık tarihinin hiçbir döneminde yeryüzünde bu kadar tüberkülozlu hasta olmamıştır". Dünya Sağlık Örgütü, 1993'te tüberküloz salgınının önlenemediğini itiraf ederek acil durum ilan etmiştir. 2005'e gelindiğinde de durum benzerdir her 3 kişiden birine bulaşmış olabilir.

Ülkemizde verem mikrobu insanlarımızın dörtte birine bulaşmış durumda (10-12 milyon kişi) ve iki yüz bin verem hastası var. Hastalığın en sık görüldüğü bölge Marmara Bölgesi, bunu Güneydoğu Anadolu Bölgesi takip ediyor. Hastalığın en az görüldüğü bölgeler ise Akdeniz ve İç Anadolu Bölgesi.

Mikrobik bir hastalık olan verem (tüberküloz) öncelikle insandan insan geçiyor, ama bununla birlikte kötü yaşam koşulları, uykusuzluk, beslenme bozuklukları, kalabalık ve havasız yerlerde yaşamak da tüberküloz hastalığını riskini arttırıyor.

İnce Hastalık

Son yıllarda vereme yakalananlar arasında kilo vermek için diyet yapanların sayısı hiç de azımsanmayacak kadar çok. İzmir Veremle Savaş Derneği Genel Koordinatörü Kudret Güzeloğlu, bilinçsiz diyet yapanların, vücut dirençleri düştüğü için vereme yakalanabilme risklerinin fazlalaştığını söyledi.

Ülkemizde sağlık bakanlığının tüm hastanelerinde ve veremle savaş dispanserlerinde verem aşısı ücretsiz yapılıyor. Verem aşısının özellikle yeni doğan bebekler ve çocuklar için çok önemli olduğunu belirten doktorlar zamanında mutlaka aşı yapılmasını öneriyor.
Özellikle Yeşilçam flimlerinin revaçda olduğu yıllarda Türk sineması konuya hayli yer verdi. Hasret çeken insanlar, çektiği ayrılık acısıyla ince hastalığa yakalandılar. Uzun yıllar kötü hastalık olarak kanserden önce verem bilindi. Edebiyatından sinemasına ve müziğine kadar kullanıldı. Bu haftaki plağımız altmışlı yılların sonundan. İşlenen konu verem, o günler için hayli iddialı sayılacak bir kapak tasarımıyla konu kurgulanmış. Plağın bizim için diğer şaşırtıcı tarafı "Makber'in" müziğinin üzerine okunmuş olması. Sözler farklı fakat yorumunu Hafız Burhan'ın o eşsiz sesiyle çok iyi bildiğimiz müzik Makber'e ait.

VEREMLİ KIZ
(Ağlatan plak)

Kesik kesik öksürük sesleri, ağlamalar
Kan kan yine kan, hıçkırıklar...
Her gün doktor gelir gider
Bunu herkes merak eder
Zavallı kız veren olmuş
Yaprak dökümünü bekler
Penceresi siyah perde
Zavallı kız düşmüş derde
Doğru söyle anneciğim
Yatılırmı kara yerde
Annem ağlar için için için
Babam sızlar bilmem niçin
Varın sorun allahıma
O yar öldü benim için

Okuyan: Adanalı Cahit Seyhanlı
Ağlayan Sanatçı: Nedret Güvenç